Lichaamstaal speelt een cruciale rol in onze dagelijkse communicatie. Vaak zeggen gebaren, houding en gezichtsuitdrukkingen meer dan woorden. Maar hoe ontstond het precies en hoe kunnen we de kennis van tegenwoordig bewust inzetten om effectiever te communiceren? In een korte schets van de geschiedenis duiken we wat dieper in de wereld van non-verbale communicatie om te ontdekken wat er de laatste jaren is ontdekt.
Wat is non verbale communicatie?
Slechts een klein deel van onze boodschap (plm. 7%) wordt overgebracht door woorden. De rest wordt bepaald door andere non verbale vormen:
- Périverbaal Omstandigheden die de communicatie beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld echo of vertraging tijdens een telefoongesprek.
- Paraverbaal Stemgebruik; modulatie in de stem w.o. timbre, volume, intonatie, snelheid.
- Infraverbaal Onbewuste beïnvloeding door de context, zoals bijvoorbeeld geur, kleuren, vormen etc.
- Supraverbaal Bewuste beïnvloeding, zoals bijvoorbeeld het dragen van bepaalde kleding, een opzichtig horloge of dure sportauto
- Préverbaal Lichaamstaal (body language) als belangrijkste.
Vanaf deze eeuw is digitale communicatie, waaronder email en appjes, niet meer weg te denken uit ons leven. Achterliggende emoties kunnen daardoor verkeerd worden geïnterpreteerd waarmee mensen elkaar gemakkelijk verkeerd kunnen begrijpen. Een ander fenomeen is het onderzoek door professor R. Jack al vroeg deze eeuw. Zij stelde de gangbare theorie over universele emoties ter discussie en toonde wetenschappelijke belangrijke veranderingen in het begrijpen van gezichtsuitdrukkingen.
Door het interdisciplinair combineren van psychofysica, sociale psychologie, dynamische 3D-computergraphics en communicatie-/informatietheorie bracht zij specifieke culturele emotionele gezichtsuitdrukkingen aan het licht waardoor er tussen verschillende culturen niet zes of zeven 'universele' emoties, zoals tot nog toe werd aangenomen, maar slechts vier. Haar onderzoek heeft geleid tot een nieuw theoretisch kader voor de communicatie via gezichtsuitdrukkingen. Ook ontdekte zij dat gezichtsuitdrukkingen informatie in een hiërarchische structuur in de tijd overbrengen.
Rachael Jack Professor of Computational Social Cognition in the School of Psychology & Neuroscience and Head of the Centre for Social, Cognitive and Affective Neuroscience (cSCAN) at the University of Glasgow.
Het lichaam laat zien wat wij denken. Dit gebeurt pré verbaal, dus net voordat wij iets zeggen. We kunnen niet praten zonder te bewegen.
Soms zichtbaar met de handen, soms minder zichtbaar door bijvoorbeeld een kleine tong-beweging. Meestal kloppen bewegingen van het lichaam met wat wij zeggen; zijn we spontaan. Maar soms laat het lichaam iets anders zien dan de woorden die we uitspreken ons vertellen!
De meerwaarde van kennis van lichaamstaal komt dan van pas om je vraagstelling aan te kunnen passen.
Als je bijvoorbeeld iemand vraagt hoe het gaat en diegene zegt ‘prima’ maar het lichaam laat iets anders zien, zoals spanning door stress, kun je wellicht nog een geïnteresseerde vraag stellen. De kans bestaat dat de ander jouw interesse voelt en zich vrijer voelt om meer te vertellen.
Kennis van lichaamstaal kan de communicatie meerwaarde geven.
© Gerard Stokkink
Reactie schrijven