De rol van de amygdala bij ouderverstoting

Waarom uit een kind zich opeens negatief over een ouder van wie hij of zij daarvoor zoveel hield en liefde toonde? Het is een vraag waar veel ouders jaren over vechten in familierechtbanken.

 

Aangezien dit probleem alleen maar toeneemt, is het belangrijk dat men naar oplossingen zoeken in plaats van elkaar de schuld te geven.

Het uitgangspunt daarbij is om te begrijpen welk gedrag ouderverstoting veroorzaakt en hoe het kind ertegen kan worden beschermd. 

 

Een van de belangrijkste problemen bij ouderverstoting zijn vaak spontane, ongecontroleerde emoties die net als het covid19-virus zeer besmettelijk kunnen zijn. Je kunt makkelijk verstrikt raken in emoties als woede en frustratie welke het conflict aanwakkeren wanneer ze aan kinderen worden doorgegeven.

 

Emoties zijn besmettelijk, zeker als ze een hoog conflictgehalte hebben!

Hoe sterker een emotie, des te groter de kans dat we er op anticiperen, ongeacht welke emotie.

Als mens kunnen we niet anders dan door elkaars emotie worden beïnvloed. Hoe hechter de relatie, des te makkelijker de ander wordt geabsorbeerd; vaak zonder dat te beseffen. Hoe meer een emotionele boodschap wordt herhaald, des te meer ze wordt geabsorbeerd. Het is de kracht van de herhaling, net als bij een tv-spotje. Door constant een negatieve boodschap over bijv. de vader te herhalen, wordt het kind gemakkelijk doordrongen dat die ouder slecht is. Het is deze emotionele ondermijning die voor een kind in isolatie voldoende impact heeft om ouderverstoting te veroorzaken. Tot zover de praktijk.

Nu de werking van de hersenen, wat misschien kan verklaren waarom een kind banger wordt van de verstoten ouder naarmate de tijd verstrijkt.

 

De amygdala binnen in onze hersenen werkt als rookmelder

Wat we zien, horen en voelen wordt onmiddellijk door de amygdala gechekt op gevaar. Dat gebeurt veel sneller dan we bewust kunnen denken. Zodra de amygdala gevaar ‘ruikt’ schiet het onmiddellijk in de zelfbeschermingsmodus:  de Fight-, Flight- of Freeze reactie wordt binnen een fractie van een seconde geactiveerd.

De amygdale in de vorm van een amandel met twee helften, zit in het midden tussen de linker- en rechter hersenhelft en is buitengewoon gevoelig voor angst en woede, welke door gezichtsuitdrukkingen worden geuit.

Wanneer iemands gezicht extreem boos of bang is, werkt de amygdala onmiddellijk op volle toeren met alle aandacht voor een reactie. Je vecht of vlucht, tenzij je gewend bent aan deze spanningen doordat je een goed functionerende prefrontale cortex hebt die de amygdala kan omzeilen waardoor je min of meer 'rationeel' kunt reageren.

 

De hersenen onthouden veel.  Een nieuwe ervaring die eerder als angstig werd ervaren activeert de amygdala die zich de vecht-, vlucht- of vriesreactie herinnert, wat voornamelijk angstreacties zijn. 

Hersenonderzoek geeft aan dat angst de emotie is waar we het snelst op reageren.

Niet verwonderlijk, omdat angst de eerste emotie is die elke pasgeborene ervaart. Tijdens de geboorte verandert er immers nogal wat! Het kind komt uit een veilige omgeving waar geborgenheid heerste en moet direct na de geboorte in de overleving-modus schreeuwen om voeding in een koude omgeving met zelfs vaak pijnprikkels wegens een tik van de verpleegkundige.

 

Angst, moeder van alle emoties

Iemand die angstig is zal de emoties van anderen sneller oppikken. Hoe sterker de angst in het gezicht van iemand anders, hoe intenser de amygdala zal reageren. Het is ons overlevingsmechanisme.  We zijn beter in staat om als groep te overleven wanneer we elkaars waarschuwingssignalen onmiddellijk oppikken.

 

Woede is een besmettelijke emotie.

Als een kind bijvoorbeeld tijdens de scheidingsperiode is blootgesteld aan geschreeuw van de moeder tegen de vader, zal de amygdala van het kind zich dat als ‘gevaar’ herinneren. Hoe komt het dat een vader later als een gevaar wordt geassocieerd met de boze emoties van een moeder? Als ervaringsdeskundige zoek ik hierop een antwoord waarbij mijn expertise op het gebied van lichaamstaal goed van pas komt.

 

Ik zorgde de eerste vijf jaren na de geboorte voor ons kind en had een hechte band met mijn zoon ontwikkeld. Nadat de scheiding was geregeld en ons kind 7 jaar werd, wilde moeder niets meer overleggen en weigerde het overeengekomen convenant met de 50/50 regeling nog langer te accepteren, waardoor ik niet anders kon dan naar de rechter te stappen. De dwangsommen die daarbij werden opgelegd maakten haar woedend, ook omdat haar verwijten en valse verklaringen over mishandelingen naar mij toe niet serieus werden genomen.

 

Toen de omgang door de rechtbank werd hersteld drong zij aan op een evaluatie van mijn gedrag en de eventuele risico's voor ons kind. Zo mocht ik de eerste 3 maanden mijn kind alleen onder begeleiding zien.

Ik had hem echter nooit mishandeld en er waren zelfs aanwijzingen dat ik een meer emotioneel verzorgende ouder was geweest, terwijl zij gedreven en gefocust was op haar carrière. Na het evaluatieproces (RvdK) was moeder niet van plan om 50% van de opvoedingstijd aan mij terug te geven, ondanks de aanbeveling van jeugdzorg en de Raad.  Onder OTS werd de frustratie van moeder begeleid door de gezinsvoogd. Maar toen de OTS afgelopen was begon het hele verhaal opnieuw.

 

Direct nadat de moeder mij, in bijzijn van ons kind toeschreeuwde dat ik mijn kind “nooit meer zou zien, wat de rechtbank ook besluit”, begon ons kind zich emotioneel van mij terug te trekken. Blijkbaar besprak moeder haar woede en frustratie met ons kind, want 3 maanden later vertelde het aan de raadsonderzoekers dat hij het “voor zijn moeder zielig vond dat zij dwangsommen had betaald” met als toevoeging dat hij "eigenlijk toen al niet naar zijn vader wilde gaan”.  Het flinke bedrag aan dwangsommen heb ik overigens nooit opgeeist om de toen toch al moeilijke communicatie niet verder te belasten.

 

De laatste keer bezocht ik hem op het hockeyveld waar hij mij, na elkaar 3 jaar niet te hebben gezien of gesproken, in elkaar sloeg met zijn hockeystick. Er was geen enkele aanleiding voor, maar zijn amygdale reageerde zonder pardon. Het is hem vergeven. 

 

© Gérard Stokkink

 

bronnen: 

https://www.unhookedmedia.com/stock/dont-alienate-the-kids

https://www.hersenstichting.nl/dit-doen-wij/voorlichting/werking-van-de-hersenen/

https://synergologienederland.com/2015/06/21/de-rol-van-de-amygdala-bij-stress/-

https://www.2doc.nl/documentaires/series/2doc/2020/maart/verstoten-vaders.html (geluidsfragment a/h einde)

https://www.vaderverstoting.nl (definitie ouderverstoting)

https://synergologienederland.com/2020/04/10/ouderonthechting-cq-vervreemding-zeer-schadelijk-voor-toekomstige-relaties-van-het-kind/

Reactie schrijven

Commentaren: 0
Download
ELN Factsheet.pdf
Adobe Acrobat document 2.8 MB
Download
Bodysystemics.pdf
Adobe Acrobat document 5.2 MB
Download
Tarieven.pdf
Adobe Acrobat document 14.7 MB
Download
aanmelden.pdf
Adobe Acrobat document 168.9 KB

Scan de QR-code en stuur een Whats'App

email:

Voer de code in:

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Copyright © 2020  - Expertisecentrum Lichaamstaal Nederland  ®  - All Rights Reserved