Van onze eigen lichaamstaal zijn we ons doorgaans niet bewust, in tegenstelling tot wat we 'gedrag' noemen. Mensen kunnen het lichaam controleren, maar het lichaam heeft niet geleerd te liegen. Ook controle manifesteert zich met kenmerken die omgekeerd evenredig zijn aan spontaniteit.  We kunnen stellen dat lichaamstaal eerlijk en transparant is. Het is de uitlaatklep van het lichaam voor alles wat we niet hardop zeggen.

Het ELN cursusaanbod geeft je de tools om lichaamstaal in je dagelijkse communicatie te integreren.  De lessen voorzien in het bewust worden van hoe en wàt je waarneemt, het benoemen ervan met bijbehorende emotie en de betekenis ervan te definiëren, te beschrijven en te analyseren.

Expertisecentrum Lichaamstaal Nederland

Lees reacties van deelnemers en oud-cursisten



Lichaamstaal is veruit de belangrijkste manier waarop we non verbaal communiceren. Ons lichaam wordt co-lateraal gestuurd door de hersenen, waar ook onze emoties zetelen door de amygdale gereguleerd. Emoties worden 'vertaald' met bewegingen door het lichaam of gezicht. Emotie = beweging. Deze kan worden gemeten en zodoende kan worden gedefinieerd. Belangrijk hierbij is vast te stellen of beweging spanning vertoont, de snelheid ervan en waar de beweging of handeling plaats vindt: op het lichaam, rechts of links, voor of achter het lichaam en dichtbij of veraf. Handelingen die gemakkelijk zijn waar te nemen waarbij elke beweging een eigen betekenis heeft. 

Twee Militairen voor,  tijdens en na hun diensttijd in Afghanistan

5 manieren waarop we non-verbaal communiceren:

  • proxemie - tijd/afstand in de onderlinge relatie 
  • stemgebruik: toon/timbre/tempo/volume 
  • onderbewuste waarneming (vb: kleuren, geuren)
  • bewuste signalen (vb: een uniform, auto, sieraad) 
  • lichaamstaal (lichamelijke reacties) in de context (vb:gesprek)

Van onze lichaamstaal zijn we ons doorgaans niet bewust. Vaak subtiel en onopgemerkt voor het ongeoefend oog toont het lichaam wat we niet hardop zeggen. Dat maakt lichaamstaal een 'pure' vorm van communicatie die zichtbaar is en vooral interessant object van studie omdat je het overal tegenkomt; op straat, thuis , op reis en op je werk. 

Reacties van het lichaam: emoties zijn razendsnel!

Tussen emotie en beweging bestaat een hechte samenwerking die door de amygdala wordt gereguleerd. Het lichaam reageert spontaan op wat er op ons afkomt en reageert al op onze omgeving vóórdat we ons ervan bewust zijn.

 

William James, psycholoog in de late negentiende eeuw symboliseerde dit proces met een klassiek geworden voorbeeld:  “Als je tijdens een wandeling een beer ontmoet denk je dan eerst aan vluchten of wordt je bang en vlucht je om die reden..? “  

We kunnen niet stoppen met communiceren!


 Vroeger dachten we ten onrechte dat we eerst bang werden en daarna vluchten, onderzoek wijst op het tegendeel. Pas als we voor ons leven vrezen, realiseren we ons dat we bang zijn..!  Dit overlevingsmechanisme is ook te zien als we autorijden; we reageren al vóórdat we het gevaar kunnen analyseren. Als we op ons ‘bewuste' brein (cortex) moeten wachten zouden we te laat zijn... Zo ook als je voetbalt, etc...

Bewegingen van het lichaam zijn evenals gezichtsuitdrukkingen vaak onbewuste uitingen en geven weer wat er in je omgaat. Of je nu wilt of niet;  je kunt niet communiceren zonder te bewegen! Je kunt je gedrag bewust aanpassen; je lichaamstaal echter niet. Zonder erbij stil te staan gebruik je je hand, maak je een gebaar, vertrek je een spier in je schouder of in je gezicht. Lichaamstaal is de uitlaatklep voor emoties die je voelt die direct en oncontroleerbaar zichtbaar voor de ander zijn. Ze geven aan wat er in je omgaat. 

 

We reageren constant op de mensen om ons heen zodra we de interactie aangaan. 

De handen werken als tentakels van onze hersenen en spelen een belangrijke rol. Bewegingen van de handen worden vanuit het reptiele brein gestuurd en leiden een 'eigen' leven, net als in de dierenwereld. Onze handen zijn niet te controleren als we in gesprek zijn. Ze verduidelijken wat we zeggen en bedoelen op verschillende manieren die we kunnen indelen en categoriseren. De handen worden ook gebruikt om het lichaam te verlossen van een kriebelende jeuk die tijdens het praten opkomt.  Zodra het ergens jeukt komt de hand tussenbeide om verlichting te geven. Dit gebeurt automatisch en vaak zonder erbij na te denken. Maar: het kriebelt exact op die plek die door de hersenen wordt gestuurd. De plaats waar de hand het lichaam van de jeuk verlost geeft aanwijzing over de onderliggende gedachte. Het lichaam werkt hierbij als een 'woordenboek'. Dit z.g. 'auto'-contact geeft informatie over het denkproces. De neurobiologie leert ons dat elke beweging door de hersenen wordt gestuurd. Het lichaam beweegt niet zonder reden en reageert op de impulsen vanuit de hersenen.

 

Het hoofd draait op drie manieren op zijn as. Iedere wending krijgt betekenis wanneer we drie verschillende assen combineren en de verschillen onderzoeken als we 'ja'-knikken, 'nee'-schudden of de ander onze kin tonen. Lichaamstaal verschilt in sommige opzichten per (sub-)cultuur. Gezichtsexpressies en gebaren zijn niet zo universeel zoals we tot voor kort dachten. Sommige zijn afhankelijk van de cultuur waarin ze voorkomen (denk bijv. in de duikwereld). 

Zo ook verschillen gebaren en oogreflexen in veel Arabische landen van onze westerse, gerelateerd aan de schrijfrichting. 

Zijn universele emoties onafhankelijk van de cultuur waar we in opgroeien.?

In recente edities van PNAS geven Schotse wetenschappers van de Universiteit van Glasgow de algemene basisemoties (Paul Ekmaneen nieuwe kijk. Zij gebruikten een grafisch programma om 3D-afbeeldingen van basisemoties op gezichten te vormen. Vervolgens toonde men de afbeeldingen aan 4800 vrijwilligers van West-Europese en Aziatische afkomst die de emotie moesten benoemen en scoren op een schaal van 1 tot 5. Volgens de onderzoekers laten de resultaten zien dat de zes basisemoties niet zo universeel zijn en  vooral toegespitst op emoties die we in de Westerse cultuur belangrijk vinden. Wat bleek? West-Europese deelnemers waren vrijwel perfect in staat om alle emoties te herkennen. 

Hun Aziatische tegenhangers daarentegen slaagden er een stuk minder in. Zij haalden vooral verbazing, angst, afschuw en boosheid door elkaar.  Waarschijnlijk worden schaamte, trots en schuldgevoel beter herkend door Aziaten omdat die belangrijk zijn binnen de eigen cultuur zo denken de onderzoekers. Dit alles betekent automatisch dat het herkennen van emoties voor een deel cultureel bepaald is en daarmee niet bij geboorte vastligt. 

Liegen is fundamenteel onderdeel van de menselijke communicatie, waarbij symbolen worden gebruikt (in taal) evenals lichamelijke- en gezichtsuitdrukkingen  (Burgoon, 1994).

Leugens herkennen is niet het doel van studie binnen ELN, het is slechts een bijproduct. Doordat authenticiteit, cognitie en embodiment, spanning, snelheid en/of tegenstelling van bewegingen onderdeel zijn van de lichamelijke communicatie wordt het mogelijk een gedetailleerde analyse te maken. (literatuur en onderzoek).

 


De veronderstelling dat iemand liegt kan echter nooit alleen op micro-expressies worden gebaseerd. De context (bijv. een onschuldig iemand is bang niet te worden geloofd) speelt immers ook een belangrijke rol (Ekman 2003).  Burgoon onderscheidt hierbij vier belangrijke communicatiestrategieën: impression management, relationele communicatie, emotie-management en conversatie-management. 

- Beeldbeheer en relatiecommunicatie bedekken wat iemand van zichzelf laat zien (imago). 

- Emotie-management; de manier waarop mensen emotionele ervaringen en expressies beheren tijdens de interactie. 

- Conversatiebeheer; de wijze waarop een interactief persoon het gesprek controleert  (initiëren thema of wending geven aan het gesprek).

Het verbale incombinatie met het non-verbale wordt significant wanneer de leugenaar complexe problematiek moet uitleggen/ontcijferen.

Deze emotionele en cognitieve processen samen veroorzaken gedragsverandering die net als het bedrog, complex en moeilijk te bevatten is. 


Copyright © 2017  - Expertisecentrum Lichaamstaal Nederland  ®  - All Rights Reserved

Downloads:


Download
Congres
flyer nvc.pdf
Adobe Acrobat document 128.0 KB
Download
Methodiek
Bodysystemics.pdf
Adobe Acrobat document 3.2 MB
Download
Geaccrediteerd onderwijs
ELN Brochure.pdf
Adobe Acrobat document 713.5 KB
Download
Opleiding (algemeen).pdf
Adobe Acrobat document 79.1 KB
Download
Tarieven en
aanmeldingsformulier.pdf
Adobe Acrobat document 98.3 KB