Mensen kunnen woorden manipuleren maar het lichaam niet, het kan niet liegen. Controle van je eigen lichaamstaal is onmogelijk. Als je je gedrag onder controle hebt 'gedraag' je je. Maar op de momenten waarop je even geen controle voert zien we spontaniteit. Jezelf blijven is de beste optie, want lichaamstaal kun je nou eenmaal niet sturen. Het is de natuurlijke uitlaatklep van je lichaam om emoties te uiten.

Het ELN cursusaanbod bied de tools om lichaamstaal in de dagelijkse praktijk te doorgronden. De lesstof is onder meer gebaseerd op de neurowetenschappen. 

De werking van de hersenhelften heeft grote impact op lichaamstaal en is essentieel om lichaamstaal te begrijpen, interpreteren en/of analyseren. 

Expertisecentrum Lichaamstaal Nederland


Gerard Stokkink: "Van onze eigen lichaamstaal zijn we ons doorgaans niet bewust. Vaak subtiel en onopgemerkt toont het lichaam wat we voelen of niet (altijd) hardop zeggen. Dat maakt lichaamstaal een 'pure' vorm van communicatie, zowel op straat , thuis of op het werk. We reageren instinctief op elkaars lichaamstaal, dat zit in ons DNA. Ik zeg vaak dat leren observeren belangrijker is dan observeren om te leren. Onze ogen zijn in staat om alles te zien, maar veel informatie gaat verloren als je niet weet wat van belang is." 

Zien of iemand liegt wordt het meest genoemd als we spreken over lichaamstaal. Tegenwoordig weten we dat we iemands karakter en onuitgesproken gedachten kunnen analyseren aan de hand van non verbale signalen.  Het lichaam toont wat er in ons hoofd omgaat. Als we liegen is het cognitieve proces oorzaak dat het lichaam schokt. Het kan niet spontaan zijn en liegen tegelijk, althans, dit geldt voor 'normale' mensen. Er zijn altijd uitzonderingen op de regel, zoals psychopaten.  9% van de mensheid kan zeer overtuigend liegen. 


algemeen

Bij alles wat je zegt, voelt of denkt zijn je hersenen betrokken. Twee gebieden in je hersenen werken hierbij nauw samen: het cognitieve brein en je emotionele brein. Het cognitieve brein (neocortex) stuurt bewuste processen aan waar je invloed op hebt waarmee je beslist wat je wel en niet wilt zeggen. Het limbische systeem (je emotionele brein) reageert onbewust. Wanneer je een emotie voelt wordt in dit deel razendsnel betekenis gegeven en vertaald door fysieke signalen op het lichaam. Dit onbewuste proces gaat veel sneller dan het cognitieve proces.

Wanneer emoties in het gezicht langere tijd aanwezig zijn wordt deze onderdeel van de persoonlijkheid. Op de foto 2 militairen vóór (L),  tijdens en na diensttijd in Afghanistan.

5 vormen nonverbale communicatie:

  • proxemie:  tijd en afstand
  • stemgebruik: 
  • onderbewuste waarneming 
  • bewuste signalen 
  • lichaamstaal 

Reacties van het lichaam: emoties zijn razendsnel!

Tussen emotie en beweging bestaat een hechte samenwerking die door de amygdala wordt gereguleerd. Het lichaam reageert spontaan op wat er op ons afkomt en reageert al op onze omgeving vóórdat we ons ervan bewust zijn.

William James, psycholoog in de late negentiende eeuw symboliseerde dit proces met een klassiek geworden voorbeeld:  “Als je tijdens een wandeling een beer ontmoet denk je dan eerst aan vluchten of wordt je bang en vlucht je om die reden..? “  

"We kunnen niet stoppen met communiceren!"


 Vroeger dachten we ten onrechte dat we eerst bang werden en daarna vluchten, maar onderzoek wijst op het tegendeel. Pas als we voor ons leven vrezen, realiseren we ons dat we bang zijn..!  Dit overlevingsmechanisme is ook te zien als we autorijden; we reageren al vóórdat we het gevaar hebben kunnen analyseren. Als we op ons ‘bewuste' brein zouden moeten wachten zijn we al te laat... Zo ook als je voetbalt, etc...

Bewegingen van het lichaam zijn evenals gezichtsuitdrukkingen vaak onbewuste uitingen en geven weer wat er in je omgaat. Of je nu wilt of niet;  je kunt niet communiceren zonder te bewegen! Je kunt je gedrag bewust aanpassen; je lichaamstaal echter niet. Zonder erbij stil te staan gebruik je je hand, maak je een gebaar, vertrek je een spier in je schouder of in je gezicht. Lichaamstaal is de uitlaatklep voor emoties die je voelt die direct en oncontroleerbaar zichtbaar voor de ander zijn. Ze geven aan wat er in je omgaat. 

 

We reageren constant op de mensen om ons heen, of we nou wel of niet een gesprek aangaan. 

De handen werken als tentakels van de hersenen en spelen een belangrijke rol. Bewegingen van de handen worden vanuit het reptiele brein gestuurd en leiden een 'eigen' leven, net als in de dierenwereld. De handen zijn amper te controleren zodra we praten. Ze verduidelijken wat we zeggen en geven op verschillende manieren informatie die we kunnen indelen en categoriseren. De handen worden ook gebruikt om het lichaam te verlossen van een kriebelende jeuk die tijdens het praten opkomt.  Zodra het ergens jeukt komt de hand tussenbeide om verlichting te geven. Dit gebeurt vaak automatisch zonder erbij na te denken. Maar: het kriebelt exact op die plek welke door de hersenen wordt aangestuurd. De plaats waar de hand het lichaam van de jeuk verlost geeft aanwijzing over de onderliggende gedachte. Het lichaam werkt als het ware als 'woordenboek'. Deze z.g. micro-itches (lees: 'auto'-contact) geeft informatie over het denkproces. De neurobiologie leert ons dat elke beweging door de hersenen wordt gestuurd. Het lichaam beweegt echter nooit zonder reden en reageert op de impulsen vanuit de hersenen.

Het hoofd draait op drie manieren op zijn as. Iedere wending krijgt betekenis wanneer we drie verschillende assen combineren en de verschillen onderzoeken als we 'ja'-knikken, 'nee'-schudden of de ander onze kin tonen. Lichaamstaal verschilt in sommige opzichten per (sub-)cultuur. Gezichtsexpressies en gebaren zijn echter niet zo universeel zoals we tot voor kort dachten. Sommige zijn afhankelijk van de cultuur waarin ze voorkomen (denk bijv. aan gebaren in de duikwereld). Zo ook verschillen gebaren en oogreflexen in de Arabische cultuur van onze westerse omdat deze zijn gerelateerd aan de schrijfrichting (culturele verschillen). 

De veronderstelling dat iemand liegt kan nooit alleen op micro-expressies worden gebaseerd, dat zou te simpel zijn. De context speelt een belangrijke rol (Ekman 2003) maar ook het hele lichaam drukt zich uit.  

Burgoon onderscheidt 4 belangrijke communicatiestrategieën: impressie-, gespreks- , emotie- en de relationele management waarbij beeldbeheer en relatie-communicatie bedekken wat iemand van zichzelf laat zien (image). 

- Emotie-management is de manier waarop mensen emotionele ervaringen en expressies beheren tijdens de interactie. 

- Conversatiebeheer de wijze waarop een interactief persoon het gesprek controleert  (initiëren van thema of wending geven aan het gesprek).

Wij (ELN) kijken slechts naar het verbale in combinatie met het non-verbale. Wat in de praktijk vaak gebeurt is een leugenaar complexe problematiek uit te laten leggen waardoor hij zichzelf bloot zal geven. Hij kan dat cognitief niet bolwerken.

De emotionele en cognitieve processen samen veroorzaken bewegingen welke net als het bedrog te complex en moeilijk worden. 

Zijn universele emoties onafhankelijk van de cultuur waar we in opgroeien.?

In recente edities van PNAS geven Schotse wetenschappers van de Universiteit van Glasgow de algemene basisemoties (Paul Ekmaneen nieuwe kijk. Zij gebruikten een grafisch programma om 3D-afbeeldingen van basisemoties op gezichten te vormen. Vervolgens toonde men de afbeeldingen aan 4800 vrijwilligers van West-Europese en Aziatische afkomst die de emotie moesten benoemen en scoren op een schaal van 1 tot 5. Volgens de onderzoekers laten de resultaten zien dat de zes basisemoties niet zo universeel zijn en  vooral toegespitst op emoties die we in de Westerse cultuur belangrijk vinden. Wat bleek? West-Europese deelnemers waren vrijwel perfect in staat om alle emoties te herkennen. 

Hun Aziatische tegenhangers daarentegen slaagden er een stuk minder in. Zij haalden vooral verbazing, angst, afschuw en boosheid door elkaar.  Waarschijnlijk worden schaamte, trots en schuldgevoel beter herkend door Aziaten omdat die belangrijk zijn binnen de eigen cultuur zo denken de onderzoekers. Dit alles betekent automatisch dat het herkennen van emoties voor een deel cultureel bepaald is en daarmee niet bij geboorte vastligt. 

Liegen is fundamenteel onderdeel van de menselijke communicatie waarbij symbolen worden gebruikt in zowel taalgebruik als lichamelijke- en gezichtsuitdrukkingen (Burgoon, 1994). Een leugen herkennen is niet het doel maar een bijproduct van de studie. Omdat authenticiteit en cognitie onderdeel zijn van de studie is het mogelijk een gedetailleerde analyse te maken van de eventuele leugen. Alles wat niet wordt gezegd wordt door het lichaam geuit en kan aanleiding zijn om de vraagstelling aan te passen. (literatuur en onderzoek

Bodysystemics® methode

Lichaamstaal is pré-verbaal Het is er al vóór we een woord zeggen.

Mond- en tong-bewegingen geven subtiel informatie over de ervaren emotie

Fijnmazige spieren in het gezicht en hoofdhouding geven subtiel vorm aan wat er in ons omgaat



Copyright © 2019  - Expertisecentrum Lichaamstaal Nederland  ®  - All Rights Reserved

Download
ELN Factsheet.pdf
Adobe Acrobat document 2.8 MB
Download
Bodysystemics.pdf
Adobe Acrobat document 5.2 MB
Download
Tarieven.pdf
Adobe Acrobat document 14.7 MB
Download
aanmelden.pdf
Adobe Acrobat document 168.9 KB

Scan de QR-code en stuur je bericht via Whats'App

Send us your message:

Voer de code in:

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Copyright © 2020  - Expertisecentrum Lichaamstaal Nederland  ®  - All Rights Reserved